Wat is management control auditing?
| Auditen is het doen van een toetsend onderzoek naar een bepaald object op basis van een norm, dat leidt tot een oordeel over een of meer aspecten van dat object. |
Binnen deze definitie zijn vele soorten audits mogelijk; zij verschillen in het doel, de objecten en de aspecten die worden onderzocht.
KAD+ is met name bruikbaar in audits naar de beheersing ofwel naar het management controlsysteem van de organisatie. Veelal wordt daarbij direct gedacht aan operational auditing.
| Operational audit definiëren wij als het onderzoek naar de kwaliteit van de beheersmaatregelen, die zeker moeten stellen dat de doelstellingen van de organisatie worden gerealiseerd, overeenkomstig de uitgangspunten en randvoorwaarden die door het (top)management zijn geformuleerd. |
In de praktijk blijkt de term operational audit echter soms tot verwarring te leiden. Het wordt geassocieerd met de operatie ofwel dagelijkse bedrijfsvoering. Dat is inderdaad een belangrijk object van veel operational audits. Naast deze procesaudits zien we echter een veelheid aan andere objecten, zoals organisatie-eenheden, projecten en thema’s (zoals integriteit, klantgerichtheid en het verandervermogen). Gemeenschappelijk is dat steeds wordt gekeken naar de beheersing; naar het management controlsysteem. Zodoende spreken wij liever over management control auditing.
Nog een andere reden waarom we liever praten over management control auditing is dat het niet alleen de operational auditor is die het beheerssysteem onderzoekt. Ook andere auditors, zoals ISO-auditors, IT-auditors en ook financial auditors, indien zij een systeemgerichte aanpak hanteren, bezien (delen van) het (totale) beheerssysteem van de organisatie. Ook voor hen kan het KAD+-model een bruikbaar instrument zijn.
De auditor neemt het management controlsysteem van de organisatie in beschouwing. Dit wordt bemoeilijkt omdat een dergelijk ‘systeem’ niet direct kan worden waargenomen. Met observeren kan slechts een klein deel worden waargenomen. Om het systeem van management control te kunnen onderzoeken en te beoordelen is het noodzakelijk dat het op een of andere wijze ‘zichtbaar’ wordt gemaakt. Om een organisatie en het management controlsysteem daarbinnen te kunnen beschouwen is dus een model nodig. Met behulp van een model kunnen verschijnselen, observaties en relaties zichtbaar worden gemaakt om ze vervolgens te ordenen en met behulp van normen en criteria betekenis te geven. Modellen kennen echter ook hun beperkingen. Jonker (1990) zegt daarover:
Het model vormt de basis om te onderzoeken en te komen tot een beoordeling maar vormt tegelijkertijd een stel ‘mentale oogkleppen'. Zolang die beperking echter duidelijk is voor zowel de onderzoeker als de opdrachtgever en diegenen die object van onderzoek zijn is er weinig aan de hand.
Voor een auditor zal een model pas bruikbaar zijn als het volgende eisen voldoet:
- aanwezigheid van een norm;
- integraal karakter;
- rekening houden met afhankelijkheden;
- hulpmiddel voor de afbakening van het audit-object.
Wij menen dat het KAD+-model aan deze eisen voldoet.